(netto) - In juni 2007 barstte in de VS de kredietcrisis los, toen enkele hefboomfondsen van Bear Sterns over de kop gingen. Sindsdien verloren de aandelenmarkten wereldwijd meer dan 40 procent. Het gemiddelde beleggingsfonds kijkt aan tegen een verlies van 15 procent.

Fondsenbeleggers die de voorbije 2 jaar geld wilden verdienen, hadden toen maar twee mogelijkheden. Ofwel kozen ze voor een ultraveilig fonds dat uitsluitend belegt in overheidsleningen in euro. Dat waren bijvoorbeeld de obligatiefondsen die in Europese staatsobligaties belegden of de geldmarktfondsen in euro. Ofwel rekenden ze op een appreciatie van een andere munt.

Het is vooral de laatste categorie fondsen die een mooi rendement opleverden tijdens de voorbije twee jaar. De best presterende fondsen belegden in obligaties die noteren in Japanse yen. De return bedroeg gemiddeld 13,3 procent per jaar. Ook de Zwitserse frank kende een appreciatie ten opzichte van de euro. Zwitserse geldmarkt- en obligatiefondsen legden een jaarreturn voor van ongeveer 6,5 procent per jaar. Daarmee bekroonden ze zich tot respectievelijk nummers twee en drie.

Rendabele strategie

De redenen voor de Japanse en Zwitserse muntappreciatie zijn veeleer technisch van aard. De escalatie van de financiële crisis zette investeerders aan tot meer voorzichtigheid en het afwikkelen van zogenoemde 'carry trades'. Dat betekent dat beleggers hoogrentende munten als de Turkse lira en de Nieuw-Zeelandse dollar verkochten om leningen in laagrentende munten als de yen en in mindere mate de Zwitserse frank terug te betalen. Ze hadden die leningen in laagrentende munten aangegaan om de opbrengst in hoogrentende munten te beleggen. Dat was een rendabele strategie zolang de wisselkoersen relatief stabiel bleven, maar de kredietcrisis besliste daar anders over. Daardoor konden de Japanse yen en Zwitserse frank vooral in 2008 herstellen, want de voorbije maanden is de trend opnieuw gekeerd.

Bij de slechtst presterende fondsen van de voorbije 2 jaar nemen de financiële sectorfondsen niet verrassend het voortouw. De fondsen verloren gemiddeld 36,3 procent per jaar. Ook de vastgoedfondsen, die net als de financiële sector in het epicentrum van de crisis vertoefden, verloren zwaar. De Belgische aandelenfondsen vervolledigen de top 3, met een verlies van gemiddeld 32 procent per jaar. Belangrijkste reden daarvoor was het belang van de financiële zwaargewichten Fortis, Dexia en KBC in de Bel20-index.

Ondanks de malaise op de beurzen waren er een handvol aandelenfondsen die erin slaagden een positief rendement voor te leggen. Dat waren sommige fondsen die belegden in goudmijnen. De goudprijs steeg de voorbije 2 jaar met 43 procent. Share Gold van Bearbull was het best presterende aandelenfonds met een rendement van 2,4 procent per jaar.