(netto) – Wie heeft nog nooit een krasbiljet gekocht? Of in groep deelgenomen aan de lotto in de hoop zo meer kans te maken? Sommigen spelen slechts af en toe voor een klein bedrag, maar anderen worden echt verslaafd aan kansspelen. En dat kan al op erg jonge leeftijd beginnen…

Een kwart van de jongeren (-18 jaar) heeft al voor geld gespeeld. Dat blijkt uit een recente studie van Oivo. Jongeren geven gemiddeld 33,2 euro per maand uit aan kansspelen. Een derde van de jonge spelers vermeldt krasbiljetten als zijn geliefkoosd spel. Het succes van krasbiljetten wordt deels verklaard door de kleine inzet. Bovendien is het voor jongeren ook erg gemakkelijk om deze producten te kopen.

Verschillende studies, zoals die van Oivo, tonen aan dat iedereen aan het spel verslaafd kan raken. Er is geen specifieke vatbaarheid voor nodig. Verschillende externe factoren kunnen de verslaving in gang zetten.

Vluchten in het spel

De meeste dwangmatige spelers kampen met onopgeloste onderliggende problemen, zoals stress, verveling, depressie, eenzaamheid, ongelukkige relaties, moeilijke situaties, minderwaardigheidsgevoel... Zij vluchten weg in de wereld van het spel. Daar leven ze in een droomwereld en hebben ze de illusie van rijkdom, welzijn en sociale erkenning.

Elk gedrag dat plezier verschaft of leed vermindert, kan evolueren tot een dwangmatige gewoonte. Aanvankelijk is het spel een normale, niet pathologische activiteit. Dat is net de valstrik. Het is gemakkelijk om eraan deel te nemen, het verschaft snel plezier en onderhoudt illusies.

Ook personen zonder problemen die gematigd spelen, kunnen aan het spel verslaafd raken als ze iemand anders een erg grote som zien winnen. Het idee een grote slag te kunnen slaan kan volgens Jacques Van Rillaer, psycholoog en professor aan de UCL, aan de oorsprong liggen van pathologisch gedrag.

Gokverslaving: 3 fases

Het fenomeen gokverslaving verloopt in drie fases:

1. De winnende fase: de speler voelt zich gelukkig, gewaardeerd, zelfzeker. Verliezen worden beschouwd als "pech gehad". De speler zet in om te winnen. Zijn geloof wordt onderhouden door min of meer regelmatige kleine of grotere winsten. De combinatie van toeval en wat volgens de speler bedrevenheid is, maakt de situatie opwindend. Hij denkt slim te worden en de situatie meester te zijn. De speler wordt dan vaak het slachtoffer van een statistische illusie. Hij heeft slechts aandacht voor de tekenen die zijn geloof bevestigen en ontkent de tekenen die zijn vertrouwen aantasten. Een voorbeeld: als het winnend cijfer niet ver verwijderd is van het cijfer waarop hij gegokt heeft, zal hij niet denken dat zijn strategie niet gewerkt heeft. Hij zal er eerder van uitgaan dat hij bijna gewonnen heeft.

2. De verliezende fase: De verliezen stapelen zich op en de speler verliest zijn vertrouwen. Hij begint te lenen en verbergt zijn probleem. Gedragingen die typisch zijn voor deze fase, zijn liegen, bedriegen, werkverzuim en veelvuldige familiale twisten.

3. De wanhopige fase: De speler probeert geen winst meer te maken, maar is geobsedeerd door het idee zijn verlies te compenseren. Hij wil koste wat het kost winnen om het geleende of gestolen geld of de heimelijke afhalingen van de familiale rekeningen terug te storten. Hij is geneigd nog grotere bedragen in te zetten.

Een echte gokverslaafde verliest alle controle over zijn gedrag. Hij speelt tot hij niets meer heeft, leent, verwaarloost zijn familie. Als hij probeert te stoppen, vertoont hij ontwenningsverschijnselen, zoals nervositeit, geprikkeldheid, slapeloosheid en depressie.