(netto) - Het thema van de verkiezingen laat weinig aan de verbeelding over: hoe kan er 22 miljard euro worden bespaard tegen 2015? Want dat is volgens het Planbureau de besparing die nodig is om binnen 4 jaar 'slechts' een begrotings­evenwicht te bereiken. Ook na 2015 zal de besparingsdrift niet mogen verzwakken, want pas daarna kan werk worden gemaakt van een buffer die de pensioenen en sociale zekerheid betaalbaar moet maken. "We moeten alles tegelijk doen: een historische besparing, een New Deal voor een nieuw sociaal pact en echt werk maken van een betere basismotor voor groei. Dat is nog nooit vertoond, maar wel noodzakelijk", zegt professor Marc De Vos van denktank Itinera Institute.

Waar besparen?

Door de wirwar van besparingsvoorstellen heen kunnen we wel een rode draad trekken.

Zo vinden alle Vlaamse partijen dat de overheid zelf de broeksriem moet aanhalen. "Een slankere en efficiëntere overheid", luidt het eensgezind. Slechts een beperkt deel van de ambtenaren vervangen die de komende jaren met pensioen gaan, is een van de meest gehoorde voorstellen. ING-hoofdeconoom Peter Vanden Houte stelt zich vragen bij de voornemens om de overheid af te slanken. "In de praktijk blijkt dat altijd op heel wat weerstand te stuiten, zowel vanuit de vakbonden als vanuit de achterban van de partijen zelf. Typisch voor Belgische besparingsrondes wordt dan gekozen voor de weg van de minste weerstand: belastingverhogingen, in welke vorm dan ook."

Aan Vlaamse kant tekent zich stilaan ook een consensus af om minder geld uit te trekken voor de gezondheidszorg. “Elk jaar een bijkomende financiering van 4,5 procent voor de gezondheidszorg is onhoudbaar”, luidt het steeds vaker. Steevast wordt daaraan toegevoegd dat zoiets “geen gevolgen mag hebben voor de patiënt”.

Hogere belastingen zijn uit den boze. Een crisisbelasting wordt unaniem verworpen en alleen N-VA pleit voor een hogere belasting op de consumptie van luxegoederen. Een belastingverschuiving kan op meer bijval rekenen. CD&V, Groen! en Open VLD pleiten uitdrukkelijk voor een verschuiving van lasten op arbeid naar lasten op milieuvervuilende diensten en producten. Aan ecofiscaliteit wordt geen concrete invulling gegeven.

Ook de pensioenen - en de betaalbaarheid ervan - vormen een belangrijk speerpunt van de verkiezingen. Opvallend is alvast dat 3 partijen - Lijst Dedecker, N-VA en Open VLD - pleiten voor het uitdoven van het systeem van brugpensioen. De andere partijen willen het systeem minstens verstrengen.