Lees ook

• Aan welke zichtrekeningen verdient …
• Welke spaarproducten voor uw kind?
• Hoe goed is uw spaargeld beschermd?

Volgens statistieken van de Nationale Bank van België stond er eind augustus meer dan 43 miljard euro op de Belgische zichtrekeningen. Verdeeld over de 13,7 miljoen zichtrekeningen met een creditsaldo, komt dat neer op gemiddeld 3.154 euro per rekening. Dat hoge bedrag is verrassend omdat zichtdeposito’s amper rente opleveren. De meeste banken hanteren tarieven tussen 0 en 0,25 procent.

Bovendien is de rente op een zichtrekening vanaf de eerste euro onderworpen aan een roerende voorheffing van 15 procent. Die roerende voorheffing is niet verschuldigd op gereglementeerde spaarboekjes voor renteopbrengsten tot 1.770 euro.

Renteverschil

De renteverschillen tussen zichtrekeningen en spaarboekjes lijken het spaargedrag van de Belg nauwelijks te beïnvloeden. Sinds eind 1999 stegen de inlagen op zichtrekeningen met 108 procent, of 6,7 procent per jaar. Verrassend genoeg is dat evenveel als de stijging van de inlagen op spaarboekjes. En dus liet de Belg, ondanks de groeiende saldi, consequent voor iedere 4 à 5 euro op zijn spaarrekening ongeveer 1 euro op zijn zichtrekening staan.

Opvallend is bovendien dat de inlagen op spaarboekjes conjunctuurgevoeliger zijn dan die op zichtdeposito’s. In crisisjaren ligt het groeitempo van spaarboekjes vaak hoger, vooral omdat geld van de beurzen terugstroomt naar minder risicovolle beleggingen. Zichtrekeningen kennen een veeleer seizoensgebonden verloop. Zo valt de systematische daling van de zichtdeposito’s in het derde kwartaal op. Dat heeft te maken met vakantie-uitgaven en de uitgaven bij het begin van het schooljaar.

Rekening in het rood

Even nonchalant lijkt de Belg met rekeningen in het rood om te springen. Van de 16,6 miljoen zichtrekeningen in België stonden er eind 2010 bijna 3 miljoen, of 18 procent, in het rood. De debetpercentages die op die tekorten worden betaald, kunnen oplopen tot meer dan 10 procent op jaarbasis.

Hoeveel u precies betaalt voor een rekening in het rood, hangt niet alleen van bank tot bank af. Het hangt ook af van de kredietopening die u al dan niet voor uw zichtrekening heeft aangegaan. Een kredietopening moet door u persoonlijk aangevraagd en goedgekeurd worden. Heeft u een kredietopening aangegaan, dan zijn er zes mogelijkheden. Die zes mogelijkheden zijn een combinatie van twee factoren: het bedrag dat u in het rood mag gaan, en het feit of aan de zichtrekening ook een kredietkaart gekoppeld is.

Wie op die rekeningen in het rood gaat, betaalt een debetrente die aan een wettelijk maximum is onderworpen. Die maxima vindt u in de onderstaande tabel. Heeft u een kredietopening tot 1.250 euro aangegaan zonder kredietkaart, dan betaalt u maximaal 11 procent debetrente voor de debetsaldi tot 1.250 euro. Gaat u op die rekening voor meer dan 1.250 euro in het rood, dan komt u in een ongeoorloofde kredietopening terecht. Voor die debetsaldi geldt geen wettelijk maximum.

Maximumtarieven voor zichtrekeningen met kredietopening*

* De debetrente op zichtrekeningen zonder kredietopening zijn niet aan wettelijke maxima onderworpen.

Wie niet voor een zichtrekening zonder kredietopening heeft gekozen, kan toch nog in het rood gaan. U komt dan meteen in een ongeoorloofde kredietopening terecht en krijgt op uw debetsaldi een tarief aangerekend dat de bank vrij kan bepalen. ING kondigde deze week aan dat ze dit tarief vanaf 2012 zal verhogen van 11,47 naar 12,45 procent. Er zijn ook rekeningen waarop een ongeoorloofde kredietopening nooit mogelijk is. "Dat geldt bijvoorbeeld voor de meeste jongerenrekeningen", luidt het bij bankenfederatie Febelfin.