Ga naar Netto
16:45 - 09 juni 2011 door François Mathieu

Is ons sociaal systeem te vrijgevig?

Meer in Carrière
Het VBO, het monitoringcomité en de Europese Commissie. Allemaal hebben ze kritiek op ons sociaal en fiscaal systeem. En op onze werkloosheidsuitkeringen... Hoe komt dat?

(netto) – De lonen in België zijn te hoog. Er is zelfs sprake van een loonontsporing. De Belg heeft ook te veel vakantie. En er zijn te veel vakantiestelsels. Het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO) heeft zopas zijn Statistisch Zakboekje 2011 voorgesteld. Het VBO schaart zich daarin achter de mening van de Europese Commissie dat ons sociaal en fiscaal systeem te duur is.

De Europese Commissie heeft zopas haar 'sociaal-economische aanbevelingen' voor België bekendgemaakt. Ze doet dat wel wat nadrukkelijker dan anders. Nu de overheidsschuldencrisis in alle hevigheid woedt, kan de Commissie het zich veroorloven wat scherper uit de hoek te komen. Ons land heeft al heel wat waarschuwingen gekregen, onder meer op het vlak van de automatische loonindexering. Maar Europa vraagt België ook andere minstens even controversiële veranderingen door te voeren…

Levenslange uitkeringen?

Ook onze werkloosheidsuitkeringen liggen onder vuur. Hoe komt dat? Omdat België een van de weinige landen ter wereld is waar het recht op werkloosheidsuitkeringen niet beperkt is in de tijd. Bovendien behoren onze uitkeringen tot de hoogste in Europa. De Europese Commissie vindt dat onaanvaardbaar. Verschillende studies hebben dan ook aangetoond dat hoe hoger de werkloosheidsuitkeringen en hoe langer ze worden uitgekeerd, hoe hoger de werkloosheidsgraad. Dat is wat men noemt een werkloosheidsval. In Frankrijk en Spanje bijvoorbeeld krijgen de meeste werklozen gedurende maximaal 2 jaar een uitkering. In Duitsland is dat 1 jaar, tenminste voor werklozen jonger dan 50 jaar... In zowat alle Europese landen zijn de werkloosheidsuitkeringen beperkt tot maximaal 3 of 4 jaar...

Hervorming van de arbeidsmarkt

Toch voert ons land ook controles uit. Een werkloosheidsuitkering is geen definitief verworven recht! Werklozen jonger dan 50 worden in ons land regelmatig gecontroleerd. Als blijkt dat ze onvoldoende moeite doen om een job te vinden, verliezen ze hun recht op een uitkering. En ook als ze een degelijke job weigeren of niet opdagen op een sollicitatiegesprek, kunnen er sancties volgen. Tot zelfs het schrappen van hun werkloosheidsuitkering. Maar dat volstaat niet voor Europa. We moeten niet alleen de werkloosheidsuitkeringen aanpakken, maar ook onze arbeidsmarkt grondig hervormen. Europa vraagt ons dus om wat minder vrijgevig te zijn. De Commissie waarschuwt ook dat het voortbestaan van ons pensioensysteem daarvan afhangt. Dat is ook een boodschap die het VBO wil doorgeven.

Wat verwijt men België precies?

We kennen de zwakke punten van ons land maar al te goed. Ten eerste gaan veel mensen te vroeg met pensioen. De Wet Renault maakt het vandaag nog altijd mogelijk om op 50 of 52 jaar met brugpensioen te gaan. Die wet biedt weliswaar een belangrijke sociale bescherming, maar is intussen wel achterhaald. Vooral nu er in heel Europa wordt gedebatteerd over het verlengen van het beroepsleven na 65 jaar.

Ten tweede menen deskundigen uit de sector dat we vooral jonge werklozen meer moeten opleiden en activeren zodat ze sneller een job vinden. In België stellen we in bepaalde sectoren een tekort aan jobs vast. Nochtans kondigde de VDAB gisteren nog aan dat tienduizenden jobs niet ingevuld raken! De Waalse dienst voor Arbeidsbemiddeling kampt met hetzelfde probleem. Nochtans behoort het werkloosheidscijfer van ons land tot de hoogste van Europa. Het komt er dus op aan vraag en aanbod beter op elkaar af te stemmen. Hoe dan? Door werklozen op te leiden en de lage lonen op te waarderen. Tot slot zijn de arbeidsmarktbevoegdheden verspreid over verschillende beleidsniveaus. Wat de efficiënte werking ervan uiteraard niet ten goede komt...

Structureel gezond budget!

Op die Europese kritiek kwam meteen heel wat reactie uit politieke hoek. Sommigen hadden er zelfs al op geanticipeerd! Zo pleit Open VLD, net zoals de Commissie, voor een vermindering van de overheidsuitgaven en een hervorming van de arbeidsmarkt. "Dat is de enige manier om het budget structureel gezond te maken en ons sociaal model op langere termijn overeind te houden", meent de partij van Alexander Decroo. De Open VLD-voorzitter had eerder al in een interview met de krant La Libre Belgique voorgesteld om de werkloosheidsuitkeringen te beperken tot 2 jaar. "We moeten tegen 2020 immers 570.000 mensen extra aan het werk krijgen." Het CDH dat Werk onder zijn bevoegdheid heeft, heeft ook vrij goed gereageerd op de Europese kritiek. De partij van Joëlle Milquet sluit zich aan bij het standpunt van de Commissie. Verlaging van de lasten op de lage lonen, een groter verschil tussen de lonen en de werkloosheidsuitkeringen… Wordt vervolgd.

Reageren is mogelijk tussen 7u en 23u.
Dit krantenartikel is enkel beschikbaar voor De Tijd Digitaal of De Tijd Compleet abonnees