Pas op voor misstappen als u erft
ERFENISBij een overlijden hebben erfgenamen die de erfenis niet zuiver willen aanvaarden, er alle belang bij erg voorzichtig te zijn. Pas op, een enkele misstap kan u als erfgenaam al snel zuur opbreken.
- Bent u nog niet geregistreerd? Registreer nu!
- Bent u uw wachtwoord vergeten? Klik hier.
Aanmelden
(netto) - De tante van Melanie is zopas overleden en laat een zware schuldenberg na. Melanie, de enige erfgename, wil de erfenis niet aanvaarden. Maar om de kosten niet te laten oplopen, beslist ze alvast de kamer die haar tante betrok in het rusthuis, snel vrij te geven. Mark heeft zijn vader, een verwoed gokker, verloren. Om de speelschulden van zijn vader te kunnen betalen en de ongeduldige schuldeisers tevreden te stellen, verkoopt Mark snel de auto van zijn vader. Melanie en Mark begaan een ernstige vergissing! Door hun handelingen aanvaarden ze beiden impliciet de nalatenschap. Zij zullen dus alle schulden van de overledene moeten betalen, ongeacht de hoogte van het bedrag. Marks droom om een reis rond de wereld te maken en die van Melanie om haar huis uit te breiden, dreigen daardoor in het water te vallen.
Twijfelt u? Doe dan niets!
Wanneer u een nalatenschap wilt aanvaarden onder voorrecht van boedelbeschrijving, preciseert de wet dat u geen daden als erfgenaam mag stellen. U mag dus geen handelingen stellen die de indruk geven dat u zich als een eigenaar gedraagt. U mag de goederen van de overledene bijvoorbeeld niet verkopen, of zomaar de huurovereenkomst opzeggen. De erfgenamen mogen alleen daden van bewaring en voorlopig beheer stellen. Dat zijn daden die als doel hebben het vermogen van de overledene te vrijwaren. Maar de grens tussen beide begrippen is niet altijd duidelijk.
Als u twijfelt, vraag dan raad aan een notaris. Voor een gewoon advies zal die niets aanrekenen. U zal hem wel moeten betalen als hij bepaalde daden moet stellen, zoals het opstellen van een aangifte van nalatenschap of het opmaken van een inventaris van het actief en het passief van de overledene.
De goederen
Hebt u geen tijd en moet u het appartement of de kamer in het rusthuis dringend leegmaken? Stel dan een zo gedetailleerd mogelijke inventaris van de goederen op. De lijst moet door alle bekende erfgenamen samen worden opgesteld. Laat de juistheid ervan eventueel bevestigen door de directie van het rusthuis. U doet er trouwens goed aan dat document als een authentieke akte, dus door de notaris, te laten opstellen.
Na het opmaken van de lijst moeten de goederen nog ergens worden bewaard. Ze mogen immers niet verkocht worden zolang alle details van de nalatenschap niet geregeld zijn.
De schuldvorderingen
Betaal beslist geen schulden van de overledene. Anders aanvaardt u impliciet de nalatenschap. "Als er dringende facturen betaald moeten worden, kan de notaris altijd aan de bank vragen dat te doen. Op voorwaarde uiteraard dat de tegoeden van de overledene dat toelaten. Maar bij twijfel betaalt u beter niets. De notaris brengt de schuldeisers dan op de hoogte van de toestand, zodat de erfgenamen beschermd zijn", zegt notaris Lorette Rousseau.
Voorlopige bewindvoerder
Komen de erfgenamen niet tot een akkoord en is de situatie daardoor geblokkeerd of wilt u gewoon vergissingen vermijden? Vraag dan aan de rechtbank van eerste aanleg om een voorlopige bewindvoerder aan te stellen. Die wordt dan belast met het beheer van de goederen van de overledene. Hij is ook de enige die daden van beschikking mag stellen, bijvoorbeeld om een handelsfonds over te dragen. De vergoeding van een voorlopige bewindvoerder is afhankelijk van de geldende barema’s, van de waarde van de nalatenschap en van de geleverde prestaties. Omdat de aanvraag tot benoeming van een voorlopige bewindvoerder een rechtspleging in kort geding is, kan de benoeming snel gebeuren. De aanvraag kan door elke belanghebbende ingediend worden: de erfgenamen, een schuldeiser, de verhuurder of zelfs de echtgenoot van een erfgenaam of iedere andere persoon voor zover hij kan aantonen dat hij een belang heeft.
Weigering, zuivere aanvaarding of aanvaarding onder voorrecht van boedelbeschrijving
Erfgenamen die met een nalatenschap worden geconfronteerd, beschikken over 3 mogelijkheden. Ze kunnen de nalatenschap zuiver aanvaarden, weigeren of aanvaarden onder voorrecht van boedelbeschrijving.
Bij een zuivere aanvaarding worden ze eigenaar van wat zich in de nalatenschap bevindt. Ze ontvangen zowel het actief als het passief. Eventuele schulden moeten dan ook door hen betaald worden.
Erfgenamen die de nalatenschap weigeren, verliezen alle rechten op de nalatenschap. Die komt dan uiteindelijk in handen van de staat terecht.
Bij aanvaarding onder voorrecht van boedelbeschrijving moeten de erfgenamen slechts de schulden betalen tot beloop van de baten van de nalatenschap. Ze moeten hun eigen spaarcenten dus niet aanspreken om de schulden van de overledene af te lossen, zelfs niet als het actief van de nalatenschap ontoereikend is.
Wat met de lasthebber?
Soms is de overledene voor zijn overlijden langdurig ziek of lange tijd in het ziekenhuis opgenomen. Omdat hij niet meer in staat is zijn goederen te beheren, heeft hij daarom een derde (meestal een familielid) of een voorlopige bewindvoerder aangesteld. Maar opgelet: het mandaat en het voorlopige bewind stoppen bij het overlijden. Vanaf dan moet u voor belangrijke beslissingen bij de notaris langsgaan of een beheerder van de nalatenschap passeren. Voor de betalingen uitgevoerd voor het overlijden is er geen enkel probleem, op voorwaarde dat de lasthebber of de bewindvoerder de rekening van de overledene niet volledig geplunderd heeft en daardoor de schuldeisers of de erfgenamen schade heeft toegebracht.
